على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2745

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كاغذگر ( k qaz - gar ) ا . پ . كاغذ ساز . و كاغذ فروش . كاغذى ( k qazi ) ا و ص . پ . كاغذ ساز . و كاغذ فروش . و خرده فروش . و جعبه و تپنگوئى كه در آن كاغذ مىگذارند . و هر چيز كه پوست آن بغايت نازك باشد مانند بادام كاغذى و جوز كاغذى . و هر چيز نرم و نازك و ظريف . و قسمى از ليمو . و نويسنده و محرر . كاغذين ( k qazin ) ص . پ . منسوب بكاغذ . و هر چيز ساخته شدهء از كاغذ . كاغذين پيراهن ( k qazin - pir han ) و كاغذين جامه ( k qazin - j me ) ا . پ . تظلم و زارى . و عجز و پيچارگى و درماندگى . كاغك ( k qak ) ا . پ . خوشى و خوشحالى و نشاط و خرمى . كاغ كاغ ( k q - k q ) ا . پ . بانگ و آواز كلاغ و آواز زاغ . كاغله ( k qle ) ا . پ . كافشه و كاغاله . كاغنو ( k qnu ) و كاغنه ( k qone ) ا . پ . كرمى سرخ سياه و زهردار . و يك نوع مرغى كه شبها پرواز كند و بانگ كند و آن را عروسك نيز گويند . و جانوركى كه بيشتر در گندم زارها و فاليزها پديد آيد و آنها را ضايع كند و بتازى ذراح ( ذراريح ) گويند . كاغولتا ( k qult ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گلگوتا . كاغه ( k qe ) ص . پ . ابله و جاهل و ساده دل . كاغى ( k qi ) ا . ع . شكست خورده و منهزم و كاعى . كاغينه ( k qine ) ا . پ . كاغنه . كاف ( k f ) ا . پ . نام يكى از حروف تهجى . و شكاف و تراك و چاك . و كسى كه كارى را به خوبى اداره مىكند . و علم كيميا . و كاف لولاك : اشاره است بآنحضرت صلى اللّه عليه و آله . و كاف و نون : اشاره است بكلمهء كن فيكون . و كاف و لام : كل و كچل . و گزاف و لاف . و دروغ . و لهو و لعب . كاف ( k f ) ص . پ . شكافنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد . كاف ( k f ) ا . ع . نام كوهى . و يكى از حروف هجا ، مذكر و مؤنث هر دو آيد . كاف ( k ff ) ص . ع . شتر تمام سوده دنان از پيرى ، مؤنث و مذكر در وى يكسان است . يق : بعير كاف و ناقة كاف . كافة ( k fat ) ع . مر . كافة ( k ffat ) . كافة ( k ffat ) ا . ع . همه و همگى و جميعا . يق : جاء الناس كافة : آمدند همهء مردم . قوله تعالى : وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ . و چون اين كلمه هميشه در آخر كلام واقع مىشود الف و لام بر آن داخل نمىگردد مانند معا و جميعا يق : قاموا معا و قاموا جميعا ، اگر چه گاه باشد كه الف و لام بر آن داخل نمايند و نيز آن را اضافه كنند كقولهم : هذا مذهب الكافة و كافة الناس يقولون كذا ، ولى در اين صورت گويا از كلمات مولده باشد . و اما قول بعضهم : فسرنا اليهم كافة ( بدون تشديد ) فى رحالهم ، جهة ضرورت شعر تخفيف داده شده . كافة ( k ffatan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - همگى و همهء مردم . كافت ( k fet ) ا . ع . سمج و مغاك در زير زمين جاى باش دزدان كه متاع خود را در آنجا نگاه مىدارند . كافتن ( k ftan ) م ف . پ . شكافتن و دريدن و چاك كردن و تركانيدن . و سوراخ كردن . و كاويدن و جستجو كردن و تفحص كردن و تجسس نمودن . كافته ( k fte ) ص . پ . شكافته و دريده و تركانيده . و تفحص شده و جستجو كرده . كافتيده ( k ftide ) ص . پ . تركيده و شكاف بهم رسانيده . كافر ( k far ) و ( k fer ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه پيرو دين حق نباشد و ملحد و بيدين و دهرى و گاور . و كافر ماجرا : منكر حق و ستيزه‌جوى با يار و رفيق خود . و كافر ماجرائى : انكار حق و ستيزه جوئى با يار و رفيق خود . كافر ( k fer ) ص . ع . ناگرونده ، خلاف مؤمن . و ناسپاس نعمت خداى عز و جل . و ساتر و پوشنده . ج : كفار ( koff r ) و كفرة ( kafarat ) و كفار ( kef r ) و كافرون . قوله تعالى : إِنَّا بِكُلٍّ كافِرُونَ اى جاهدون . كافر ( k fer ) ا . ع . شب و شب تاريك . و تاريكى . و تاريكى اول شب . و دريا . و رودبار بزرگ . و جوى بزرگ . و ابر تاريك . و كشاورز . و زره . و آنكه جامهء چند بالاى يكديگر پوشيده باشد . و غلاف شكوفهء خرما . و زمين دور از مردم . و زمين هموار . و غايط پا سپرده . و گياه . و مرد با سلاح . ج : كفار ( koff r ) . و نيز كافر : خم بزرگ . ج : كوافر . كافرات ( k fer t ) ص . ع . ج . كافرة . كافران ( k far n ) و ( k fer n ) پ . ج . كافر و كافر . كافرانه ( k fer ne ) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مانا بكافر و ملحدانه و از روى كفر و بيدينى و الحاد . كافرة ( k ferat ) ص . ع . مؤنث كافر ج : كوافر و كافرات . كافرتان ( k ferat ne ) ا . ع . بصيغهء